Androgenen en je huid: wat zijn het en wat doen ze met je talg?

Kort antwoord: androgenen zijn een groep hormonen die zowel mannen als vrouwen aanmaken. De bekendste zijn testosteron en DHT. In je huid zetten ze je talgklieren aan om meer talg te maken. Meer talg betekent een grotere kans op verstopte poriën, en dus op puistjes. Hoeveel last je hebt, hangt vooral af van je talgklieren: hoe gevoelig zijn ze ervoor?

Als je je verdiept in een onrustige huid, kom je het woord steeds tegen: androgenen. Bij hormonale puistjes, bij PCOS, bij de pil, bij spearmint. Maar wat zijn androgenen eigenlijk? Waar komen ze vandaan? En waarom heeft de een er zoveel meer last van dan de ander? In dit artikel duiken we er dieper in, in gewone taal. Zodat je snapt wat er in je huid gebeurt.

Wat zijn androgenen?

Hormonen zijn boodschappers in je lichaam. Ze worden op één plek gemaakt, reizen via je bloed en geven ergens anders een seintje. Androgenen zijn een groep hormonen. Ze zorgen onder andere voor de kenmerken die in de puberteit ontstaan, zoals lichaamshaar en een zwaardere stem. En ze sturen je talgklieren aan.

Androgenen worden vaak "mannelijke hormonen" genoemd, maar dat klopt niet helemaal. Vrouwen maken ze ook aan, alleen in kleinere hoeveelheden. En ze hebben ze ook nodig, bijvoorbeeld voor hun botten, spieren en zin in seks.

De belangrijkste androgenen

Er zijn verschillende androgenen. Voor je huid zijn dit de belangrijkste:

Mannen maken testosteron vooral in hun testikels. Vrouwen maken androgenen in hun eierstokken en, net als mannen, in hun bijnieren: twee kleine kliertjes boven op je nieren. De bijnieren maken vooral DHEA en DHEA-S. Dat zijn zwakke androgenen, maar je lichaam kan ze omzetten in sterkere.

Wat androgenen in je huid doen

In je huid zitten talgklieren. Dat zijn kleine kliertjes die vastzitten aan een haarzakje en talg maken: een olieachtig laagje dat je huid soepel houdt en beschermt. Op die talgklieren zitten een soort slotjes waar androgenen in passen. Dat noemen we receptoren. Past er een androgeen in, dan krijgt de talgklier het seintje om groter te worden en meer talg te maken.

Het bijzondere is dat je huid zelf ook meedoet. In je huid zit een enzym, een soort hulpje, dat 5-alfa-reductase heet. Dat zet testosteron om in DHT. En DHT past nog veel beter in de slotjes van je talgklieren. Je huid maakt het sterkste androgeen dus voor een deel zelf, precies op de plek waar het werkt.

Meer talg betekent een grotere kans dat een porie verstopt raakt, samen met oude huidcellen. En een verstopte porie is het begin van een puistje. Wil je dat stap voor stap zien, lees dan Puistjes en je huid van binnenuit.

Androgenen en je haar

Androgenen doen niet alleen iets met je talg, maar ook met je haar. Ze zorgen in de puberteit voor lichaamshaar en, bij mannen, voor een baard. Tegelijk kan DHT op je hoofd juist het omgekeerde doen. Bij mensen die daar gevoelig voor zijn, worden de haren op de kruin en bij de slapen langzaam dunner. Dat heet androgenetische haaruitval.

Ook hier gaat het vooral om gevoeligheid en aanleg. Het zijn dezelfde hormonen, maar elk haarzakje reageert anders. Daarom kan iemand een volle baard hebben en toch dunner haar op zijn hoofd krijgen.

Waarom de een er meer last van heeft dan de ander

Dit is misschien wel het belangrijkste om te snappen. Veel mensen met puistjes hebben gewoon normale hoeveelheden androgenen in hun bloed. Toch hebben ze een onrustige huid. Hoe kan dat?

Het antwoord zit in de gevoeligheid. Bij de een reageren de talgklieren heel sterk op een normale hoeveelheid androgenen, bij de ander bijna niet. Dat hangt onder andere af van:

• Hoeveel slotjes je talgklieren hebben. Meer slotjes betekent een sterkere reactie.
• Hoe actief het hulpje in je huid is. Maakt je huid veel DHT, dan krijgen je talgklieren een sterker seintje.
• Je aanleg. Die gevoeligheid heb je voor een deel van je ouders meegekregen.

Twee mensen met precies dezelfde bloedwaarden kunnen dus een heel andere huid hebben. Dat verklaart ook waarom een bloedtest bij veel mensen met puistjes niets bijzonders laat zien.

Wanneer je androgenen veranderen

Je androgenen zijn niet je hele leven hetzelfde. Op deze momenten veranderen ze, en dat zie je vaak terug in je huid:

• De puberteit. Je lichaam gaat ineens veel meer androgenen maken. Daarom krijgt bijna iedereen dan puistjes.
• Je cyclus. In de week voor je menstruatie dalen de vrouwelijke hormonen, terwijl de androgenen ongeveer gelijk blijven. Hun invloed wordt dan relatief groter.
• Stoppen met de pil. De gewone pil remt de werking van androgenen. Stop je, dan valt die rem weg.
• De overgang. Oestrogeen daalt sneller dan de androgenen, waardoor die weer meer invloed krijgen.
• PCOS. Bij deze aandoening maken de eierstokken meer androgenen aan dan normaal.

Meer over de cyclus, de pil en de overgang lees je in Hormonale puistjes: hoe je hormonen je huid beïnvloeden.

Wat je androgenen verder beïnvloedt

Naast de grote veranderingen zijn er ook dagelijkse dingen die meespelen:

• Stress. Bij stress maken je bijnieren meer stresshormonen, en ook meer DHEA. Daarom zien veel mensen hun huid onrustiger worden in drukke periodes.
• Slaap. Weinig of slecht slapen verstoort je hormoonritme.
• Snelle suikers. Onderzoekers zien aanwijzingen dat veel snelle suikers via het hormoon insuline de aanmaak van androgenen en talg kunnen stimuleren. Het verband is nog niet helemaal duidelijk, en het geldt niet voor iedereen.
• Middelen uit de sportschool. Anabole steroïden, testosteron en sommige "testosteronboosters" of DHEA-supplementen verhogen je androgenen, en daarmee vaak ook je talg.

Wat een arts kan doen

Zijn je androgenen echt te hoog, of reageert je huid er heel sterk op? Dan kan een arts helpen, bijvoorbeeld met de pil die hierboven al ter sprake kwam. Daarnaast zijn er medicijnen die de werking van androgenen tegengaan. Die krijg je alleen via je huisarts of huidarts, na goed onderzoek.

Twijfel je of je androgenen te hoog zijn? Bijvoorbeeld omdat je huid na het stoppen met de pil flink veranderde, of omdat je sportsupplementen gebruikt? Bespreek het met je huisarts. Die kan zo nodig je bloed laten testen.

Bouwstoffen voor je hormonen

Je lichaam maakt zijn hormonen zelf, uit bouwstoffen die het uit je eten haalt. Een paar daarvan hebben een directe rol:

Zink draagt bij tot de instandhouding van normale testosteronspiegels in het bloed. Daarnaast is zink belangrijk voor een normale huid. Je vindt het in vlees, vis, kaas, noten en volkoren brood.

Vitamine B5, ook wel pantotheenzuur, is nodig om je hormonen op te bouwen en weer af te breken, ook de androgenen. Het zit in kleine beetjes in bijna alles wat je eet.

En dan is er spearmint, de groene munt. Die is interessant voor wetenschappers, omdat in kleine studies de testosteronwaarden daalden bij vrouwen die twee keer per dag spearmintthee dronken. Meer daarover lees je in Spearmint en een onrustige huid: wat weten we tot nu toe?

Hoe Clear+ hierin past

Clear+ brengt precies deze drie samen: zink, vitamine B5 en spearmint, met 500 mg vitamine B5 en 200 mg spearmint-extract per dag. Daarnaast zitten er vitamine A en zes andere ingrediënten in. Twee capsules per dag, elke hoeveelheid op het etiket. Clear+ is vegan en komt uit Nederland, en Eurofins test elke batch.

Omdat je androgenen elke dag hun werk doen, is het belangrijk dat je Clear+ ook elke dag neemt, in je goede én in je minder goede weken. Beoordeel het na ongeveer 90 dagen, en blijf het daarna gewoon gebruiken als het bij je past. Neem er geen ander supplement met zink bij, zoals een multivitamine. Waarom elk ingrediënt in Clear+ zit, lees je in Wat zit er in Clear+, en waarom in deze dosering?

Ik heb al veel geprobeerd … Ik schrijf nooit een review maar dit helpt echt. Ik zag al na een paar weken resultaat.

Joelle K.

Veelgestelde vragen

Wat zijn androgenen?

Een groep hormonen die mannen en vrouwen aanmaken, zoals testosteron en DHT. Ze zorgen onder andere voor lichaamshaar en zetten je talgklieren aan om talg te maken.

Hebben vrouwen ook androgenen?

Ja. Vrouwen maken androgenen in hun eierstokken en bijnieren, alleen minder dan mannen.

Wat is DHT?

DHT staat voor dihydrotestosteron. Het is de sterkste vorm van testosteron. Je huid maakt het voor een deel zelf, met een enzym dat 5-alfa-reductase heet.

Kan ik mijn androgenen laten testen?

Ja, via je huisarts met een bloedtest. Die doet de huisarts meestal alleen als er ook andere klachten zijn, zoals een onregelmatige cyclus of veel haargroei. Bij veel mensen met puistjes zijn de waarden gewoon normaal, omdat vooral de gevoeligheid van de huid een rol speelt.

Is een vette huid altijd hormonaal?

Niet altijd. Ook je aanleg, het weer, stress en de producten die je gebruikt spelen mee. Een huid die je te vaak of te hard wast, kan juist vetter aanvoelen. Maar androgenen zijn wel een van de belangrijkste redenen waarom de ene huid meer talg maakt dan de andere.

Kan voeding mijn androgenen beïnvloeden?

Voor een deel. Je lichaam maakt zijn hormonen uit bouwstoffen uit je eten, zoals zink en vitamine B5. Gevarieerd eten, met weinig snelle suikers, is een goede basis.

Geven testosteronboosters puistjes?

Middelen die je androgenen verhogen, zoals anabole steroïden, testosteron en sommige DHEA-supplementen, geven vaak een vettere huid en meer puistjes. Twijfel je over een sportsupplement, vraag het dan aan je huisarts of apotheker.

Wat als ik niet tevreden ben over Clear+?

Dan krijg je je geld terug. Bij je eerste bestelling gebruik je Clear+ 90 dagen elke dag, en meld je je daarna binnen 10 dagen. Je stuurt alle pouches terug en krijgt je aankoopbedrag terug, min de kosten van het retourlabel. Alle voorwaarden staan in ons terugbetalingsbeleid.

Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en is geen medisch advies. Heb je veel last van je huid of van je cyclus, ga dan naar je huisarts. Clear+ is een voedingssupplement. Een voedingssupplement is geen vervanging van een gevarieerde, evenwichtige voeding en een gezonde leefstijl.