Puistjes in de puberteit: wat is normaal en wanneer ga je naar de huisarts?

Kort antwoord: puistjes in de puberteit zijn normaal. Bijna iedere tiener krijgt ze, vooral op het gezicht, de borst, de rug en de schouders, en meestal gaat het rond het 25e levensjaar vanzelf over. Heeft je kind vooral mee-eters, dan kun je zelf beginnen met een milde routine. Ga naar de huisarts bij veel rode of gele bultjes, diepe of pijnlijke plekken, littekens of donkere vlekjes, of als je kind er somber van wordt.

Als ouder vraag je je al snel af: is dit nog normaal? Of moeten we er iets mee? Het ene kind heeft een paar mee-eters op de neus, het andere zit vol met rode bultjes. En je kind zelf wil het er misschien liever niet over hebben. In dit artikel lees je hoe je het verschil ziet, wat je zelf kunt doen en wanneer het tijd is voor de huisarts. Zo weet je precies waar je staat.

Wat is normaal in de puberteit?

In de puberteit maakt het lichaam meer hormonen aan, waaronder androgenen. Die zetten de talgklieren in de huid aan om meer talg te maken. Talg is een vettige stof die de huid soepel houdt. Maar bij te veel talg raken de poriën sneller verstopt, en dan ontstaan puistjes.

Volgens Thuisarts krijgt bijna iedereen in de puberteit puistjes, de een meer dan de ander. Artsen noemen dit acne. Ook als het maar een paar puistjes zijn, heet het officieel zo. Het woord klinkt zwaarder dan het vaak is.

Waar zitten ze? Vooral op het gezicht, de borst, de rug en de schouders. Daar zitten de meeste talgklieren. En het is deels erfelijk: in sommige families komt het vaker en heftiger voor. Had jij er als tiener veel last van? Dan is de kans groter dat je kind het ook krijgt.

Het goede nieuws is dat het meestal vanzelf overgaat, vaak rond het 25e levensjaar. Het slechte nieuws: voor een tiener van veertien is dat nog heel ver weg. En ondertussen kan het veel doen met hoe je kind zich voelt.

Welke soorten puistjes zijn er?

Niet elk puistje is hetzelfde. Het helpt om te weten waar je naar kijkt, want dat bepaalt ook wat je kunt doen.

• Mee-eters: kleine puntjes met een zwart topje, vaak op de neus en kin. Hier is de porie verstopt maar nog open. Het zwarte is geen vuil, maar talg die donker kleurt door de lucht.
• Witte bultjes: kleine, dichte bultjes. Ook hier is de porie verstopt, maar dan afgesloten.
• Rode of gele bultjes: een verstopte porie die geïrriteerd en rood is geworden, soms met een geel kopje.
• Diepe, pijnlijke bulten: grotere plekken die dieper in de huid zitten en een tijd blijven.

Hoe verder naar beneden in dit rijtje, hoe eerder je naar de huisarts gaat. Vooral omdat diepe plekken en veel knijpen vaker bruine vlekjes of littekens achterlaten. Volgens Thuisarts is die kans bij een getinte of donkere huid groter dan bij een lichte huid.

Wat je zelf kunt doen

Bij lichte puistjes kun je thuis al veel doen. Thuisarts geeft een paar simpele adviezen, en die zijn opvallend vaak het tegenovergestelde van wat tieners online zien:

• Laat de huid zoveel mogelijk met rust. Eén of twee keer per dag wassen met lauw water is genoeg, eventueel met een zeepvrije reiniger van de drogist. Wrijven, scrubben en vaak wassen irriteert de huid en helpt niet.
• Niet uitknijpen, niet peuteren. Daar kunnen littekens van komen. Een puistjespleister helpt om er niet aan te zitten.
• Kies producten zonder olie. Dat geldt voor dagcrème, zonnebrand en make-up. Haal make-up elke avond goed weg.
• Bescherm de huid tegen de zon. Veel in de zon zitten of onder de zonnebank gaan helpt niet, ook al denken veel mensen van wel.

Heeft je kind vooral mee-eters en weinig rode of gele bultjes? Dan kun je volgens Thuisarts een gel met benzoylperoxide van de drogist proberen. Die smeer je 's avonds dun op de huid. Het duurt 4 tot 6 weken voordat je ziet of het helpt, dus stop niet te snel. In het begin kan de huid wat droog en schilferig worden. Lees de bijsluiter goed, want de gel kan haar en kleding lichter maken.

Wanneer ga je naar de huisarts?

Ga naar de huisarts als je kind:

• veel puistjes heeft met witte of gele bultjes;
• diepe of pijnlijke plekken heeft, ook op de rug of borst;
• littekens of bruine vlekjes krijgt;
• na een paar maanden met de adviezen hierboven nog veel last heeft;
• er somber van wordt, zich terugtrekt of niet meer wil sporten of zwemmen.

Dat laatste punt wordt vaak onderschat. Hoe je kind zich voelt, is net zo belangrijk als hoe de huid eruitziet. Ook met "maar een paar puistjes" kun je naar de huisarts als je kind er erg onder lijdt. Je hoeft niet te wachten tot het "erg genoeg" is.

Wat doet de huisarts?

Veel ouders en tieners stellen een bezoek uit, omdat ze niet weten wat er gaat gebeuren. Daarom in het kort, gebaseerd op Thuisarts:

• Eerst kijken. De huisarts bekijkt de huid en vraagt wat je al geprobeerd hebt.
• Een gel of crème. Vaak is dat de eerste stap: een middel dat je 's avonds op de huid smeert. Soms komt er later een tweede middel bij.
• Soms pillen erbij. Helpt smeren niet genoeg, of zitten de plekken op de rug? Dan kan de huisarts er een tijdje pillen met antibiotica bij geven, meestal niet langer dan 3 maanden.
• Voor meisjes soms de pil. De gewone anticonceptiepil helpt bij veel meisjes ook voor de huid.
• Doorverwijzen. Helpt het allemaal niet genoeg, dan kan de huisarts doorverwijzen naar een huidarts (dermatoloog).

Ook bij medicijnen van de huisarts zie je volgens Thuisarts meestal pas na 4 tot 6 weken verbetering. In het begin kan de huid juist wat droog of geïrriteerd raken. Dat is normaal. Help je kind om vol te houden, want juist in die eerste weken haken veel tieners af.

Zo bereid je het bezoek voor

Een afspraak bij de huisarts duurt vaak maar tien minuten. Met een beetje voorbereiding haal je er meer uit:

• Schrijf op wat je al geprobeerd hebt, en hoe lang. Welke producten, welke gels, welke adviezen.
• Maak een paar foto's op slechte dagen. Soms is de huid net rustig als je bij de dokter zit.
• Noteer medicijnen en supplementen die je kind gebruikt. Ook vitamines, want sommige combinaties passen niet samen.
• Laat je kind zelf praten. Het is hun huid en hun verhaal. Jij vult aan als het nodig is. Oudere tieners vinden het soms fijn om alleen te gaan.

Van binnenuit: de basis op orde

Of je kind nu wel of niet naar de huisarts gaat: de huid heeft elke dag bouwstoffen nodig om nieuwe cellen te maken. Die komen via het bloed uit het eten. In de puberteit groeit het hele lichaam hard, en is er extra veel vraag naar.

Zink draagt bij tot de instandhouding van een normale huid. Ook vitamine A is belangrijk voor de huid, en vitamine B5 gebruikt het lichaam om hormonen te maken en te verwerken. Deze stoffen zitten in onder andere vlees, vis, zuivel, eieren, noten en volkoren producten. Maar met een overgeslagen ontbijt en een broodje uit de kantine is het lastig om zeker te weten dat die basis elke dag op orde is.

Hoe Clear+ hierin past

Veel ouders bestellen Clear+ voor hun tiener, naast een milde routine en, als dat nodig is, de behandeling van de huisarts. Clear+ is gemaakt voor iedereen vanaf 12 jaar met een onrustige huid. Twee capsules bij het ontbijt, met tien ingrediënten, waaronder zink, vitamine A en vitamine B5. Alle hoeveelheden staan op het etiket, Clear+ is vegan en iedere batch wordt onafhankelijk getest door Eurofins.

Krijgt je kind medicijnen van de huisarts of huidarts? Vraag dan even of Clear+ erbij past. Bij pillen met vitamine A-zuur, zoals isotretinoïne, gebruik je Clear+ niet, omdat het ook vitamine A bevat. En geef het niet naast een ander supplement met zink of vitamine A.

Net als bij een gel van de huisarts heeft de huid tijd nodig. Beoordeel het daarom na ongeveer 90 dagen. Past het, dan blijft het gewoon een vast onderdeel van het ontbijt, want de huid heeft de bouwstoffen elke dag nodig. Waarom het zo lang duurt, lees je in Hoe lang duurt het voordat je verschil ziet aan je huid? Tips om het gesprek met je kind te beginnen, vind je in Mijn tiener heeft puistjes: zo help je als ouder.

Ze is nu aan de derde zak bezig. Het werkt echt niet binnen een week en het heeft de tijd nodig, maar … ze krijgt ook complimenten in haar omgeving dat haar gezicht er rustiger uitziet.

Mirjam

Veelgestelde vragen

Hoe lang duren puistjes in de puberteit?

Dat verschilt per kind. Bij veel tieners wordt het na een paar jaar rustiger, en volgens Thuisarts gaat het meestal vanzelf over rond het 25e levensjaar. Tot die tijd kun je er met een goede routine en zo nodig hulp van de huisarts veel aan doen.

Is acne hetzelfde als puistjes?

Ja. Artsen noemen puistjes in de puberteit acne, ook als het er maar een paar zijn. Het woord klinkt zwaarder dan het vaak is.

Wanneer moet je met puistjes naar de huisarts?

Bij veel rode of gele bultjes, diepe of pijnlijke plekken, littekens of bruine vlekjes, als de adviezen na een paar maanden niet helpen, of als je kind er somber van wordt.

Zijn puistjes op de rug normaal?

Ja. Op de rug, borst en schouders zitten veel talgklieren, dus ook daar krijgen veel tieners puistjes. Zweet, strakke sportkleding en een rugzak kunnen het erger maken. Laat je kind na het sporten snel douchen en schone kleding aantrekken.

Helpt tandpasta op een puistje?

Nee. Dat is een hardnekkige fabel. Tandpasta is gemaakt voor tanden, niet voor de huid, en kan de huid juist irriteren. Laat een puistje met rust, of plak er een puistjespleister op.

Helpt zon tegen puistjes?

Nee. Volgens Thuisarts helpen veel in de zon zitten en de zonnebank niet. Bescherm de huid juist goed, met een zonnebrand zonder olie.

Helpt vaak wassen tegen puistjes?

Nee. Eén of twee keer per dag wassen met lauw water is genoeg. Vaak wassen, wrijven en scrubben irriteert de huid.

Kan mijn kind Clear+ gebruiken naast medicijnen van de huisarts?

Vraag dat even aan de huisarts of apotheker. Bij pillen met vitamine A-zuur, zoals isotretinoïne, gebruik je Clear+ niet, omdat het ook vitamine A bevat.

Wat als we niet tevreden zijn?

Dan krijg je je geld terug. Bij je eerste bestelling gebruikt je kind Clear+ 90 dagen elke dag, en meld je je daarna binnen 10 dagen. Alle voorwaarden staan in ons terugbetalingsbeleid.

Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en is geen medisch advies. Twijfel je over de huid van je kind, neem dan contact op met de huisarts. Clear+ is een voedingssupplement. Een voedingssupplement is geen vervanging van een gevarieerde, evenwichtige voeding en een gezonde leefstijl.